Normen en waarden betekenis

Wat zijn normen en waarden?

De term bestaat uit de twee woorden, normen en waarden. Beide woorden hebben een hele andere, doch wel met elkaar samenhangende betekenis. Gaandeweg hebben we ze samengevoegd, als zijnde één term.

Als we over normen en waarden spreken, bedoelen we de omgangsvormen en principes waarmee publiekelijk en in sociaal verband voor de dag kan worden gekomen (definitie Wikipedia).
Normen en waarden geven ons richting en beïnvloeden ons gedrag.

Om de term juist te begrijpen, dienen we beide woorden apart te bekijken.

Betekenis normen

Simpelweg kun je stellen dat normen de zaken zijn die je als normaal betitelt.

Het is normaal dat je wat afstand houdt als iemand staat te pinnen.
Ook is het normaal dat je op tijd komt als je met iemand hebt afgesproken.

Normen kun je zien als richtlijnen hoe je sociaal gewenst met elkaar omgaat.
Hoe je je “dient” te gedragen in bepaalde omstandigheden. Dit zijn een soort ongeschreven regels van goed fatsoen waar het gros van de mensen zich min of meer aan houdt.

Je kunt dat heel gemakkelijk bij jezelf herkennen. Zodra je je anders gedraagt dan de norm is, kunnen bepaalde ongemakkelijke gevoelens ontstaan, onprettige gevoelens van bijvoorbeeld schaamte of schuldgevoelens.

Nergens staat dat in je neus peuteren verboden is, maar terwijl iedereen het doet, doe je het (normaal gesproken) niet in het bijzijn van en duidelijk zichtbaar voor anderen. Word je hierop betrapt, kan een gevoel van schaamte ontstaan, omdat je weet dat de ander er hoogstwaarschijnlijk afkeurend tegenover staat.

Normen hebben dus betrekking op gedrag en zijn een uitspruitsel van bepaalde waarden.

Dat je afstand houdt bij het pinnen is de norm, de waarde erachter is het respecteren van elkaars privacy.
Of dat je voorzichtig bent met de grasmaaier van de buren is de norm, met respect voor andermans spullen als waarde.

Betekenis waarden

Waarden zijn de zaken die waardevol gevonden worden door iemand of een groep mensen (een samenleving). Zaken die van waarde zijn, die het nastreven waardig zijn.

Het is vaak een enkel woord, zoals eerlijkheid, respect, gelijkheid.
Waar normen gaan over hoe wenselijk is dat je je gedraagt of opstelt, gaan waarden over wat dan de achterliggende gewenste motivatie is.

Ik sta altijd op voor ouderen (norm), omdat ik respect heb voor anderen / ouderen (waarde).

Iedereen heeft andere idealen, andere dingen die hij of zij echt belangrijk vindt, kortom andere waarden.

Waarden en normen

Normen zijn dus eigenlijk afgeleid uit waarden. Eerst is er de waarde, dan volgt de norm.
De waarde wordt tot uiting gebracht middels de norm. Waarden en normen zou dus eigenlijk een betere benaming zijn dan normen en waarden.

Normen en waarden engels

De vertaling naar het engels zou kunnen zijn: standards and values, of norms and values.
Al wordt in het engels normen vaak niet vertaald, zoals te zien is in onderstaande voorbeelden:

Nederlands: Het is een Unie van normen en waarden, die de democratie beschermt.
Engels: It is a union of values that defends democracy.

Nederlands: Het gaat over het Europa van normen en waarden.
Engels: It is about the Europe of values.

Nederlands: christelijke normen en waarden Engels: Christian values